بازار سرمایه ایران

گروه مالی رامان > بازار سرمایه ایران

تاسیس بازار سرمایه ایران در دهه 40 شمسی و توجه اقتصاد کشور به فعالیت‌های صنعتی و تامین مالی آنها در دستور کار قرار گرفت و نخستین قانون بازار سرمایه در سال 1345 در مجلس شورای ملی تصویب شد. سپس در سال 1346 با پذیرش سهام بانک توسعه صنعتی و معدنی ایران و شرکت نفت پارس، اولین بورس اوراق بهادار در ایران به طور رسمی کار خود را آغاز کرد. پس از تصویب قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران در سال 1384 در مجلس شورای اسلامی و تاسیس سازمان بورس و اوراق بهادار به عنوان نهاد ناظر در بازار سرمایه ایران، تاسیس شرکت های بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران، بازار سرمایه ایران با ساختاری متفاوت و مطابق با استانداردهای جهانی در جهت رشد و توسعه گام نهاده است.

بورس اوراق بهادار تهران به بازارهای اول، دوم، مشتقه، بدهی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله تقسیم می‌شود. در سال 1395 ارزش کل معاملات در بورس 638540 میلیارد ریال بود. برای بررسی روند این بازار از چند شاخص استفاده می‌شود که شاخص کل بیشترین استفاده برای فعالان بازار دارد. شاخص کل در تاريخ اول شهريور ۱۳۶۹ با عدد ۱۰۰ واحد تعريف شد. شایان ذکر است در سال 1395 این شاخص از مقدار 80219 واحد به 77230 واحد نزول کرد.

فرابورس ایران هم اکنون متشکل از 9 بازار (اول، دوم، سوم، بازار شرکت های کوچک و متوسط، بازار پایه و بازار ایزارهای نوین مالی و مشتقه) با کارکرد و مقررات جداگانه فعالیت می‌کند. ارزش کل معاملات فرابورس در سال 1395 معادل 461282 میلیارد ریال بوده‌است. شاخص کل فرابورس ایران در سال 1395 از 806 به 875 واحد معادل 9 درصد رشد را تجربه کرد.

صورت‌های مالی اساسی، داده‌های مالی و اطلاعات با‌اهمیت شرکت‌های پذیرفته شده در بازار سرمایه ایران، در سامانه‌ کدال (www.codal.ir) منتشر می‌شود. از جمله چالش‌های موجود برای سرمایه‌گذاران خارجی انتشار صورت‌های مالی اساسی در قالب استانداردهای حسابداری ملی کشور است که سازمان بورس و اوراق بهادار در سال‌های اخیر و در راستای تغییر زیرساخت‌ها جهت جذب سرمایه‌گذاران خارجی، استفاده از استانداردهای گزارشگری مالی بین‌المللی را در بازار سرمایه ایران را آغاز نموده است.

کارایی بازار سرمایه ایران با توجه به مطالعات موجود در سطح ضعیف بوده و بیشترین کامزد معاملات خرید و فروش (معاملات در بورس اوراق بهادار) معادل 1.44 درصد ارزش معامله است. به علاوه، سازمان بورس و اوراق بهادار در بهمن ماه 1396 به جهت افزایش نقدشوندگی بازار سرمایه ایران و در ادامه اجرای اصلاحات دستورالعمل‌ها و مقررات، زمان تسویه معاملات سهام، از 3 روز پس از انجام معامله (T+3) به دو روز پس از انجام معامله (T+2) کاهش داد.