تملیک‌های انجام شده توسط شرکت فایزر

10 آبان 1400

دقیقه

شرکت فایزر یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های زیست دارویی است که در کشف، توسعه و تولید محصولات بهداشت و درمان فعالیت می‌کند. سابقه کاری شرکت فایزر شامل تولیدات دارویی، واکسن و محصولات بهداشتی می‌باشد. این شرکت در 160 کشور حضور داشته و در سال 2016 تعداد  کارکنان آن 96500 نفر بوده است.

تملیک‌های انجام شده توسط شرکت فایزر

در ادامه سری مقالات ثروت زایی از ادغام و تملیک پس از مقاله بررسی ادغام شرکت‌های کرافت وهاینز در این مقاله به بررسی تملیک‌های انجام شده توسط شرکت فایزر می پردازیم.

شرکت فایزر یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های زیست دارویی است که در کشف، توسعه و تولید محصولات بهداشت و درمان فعالیت می‌کند. سابقه کاری شرکت فایزر شامل تولیدات دارویی، واکسن و محصولات بهداشتی می‌باشد. این شرکت در 160 کشور حضور داشته و در سال 2016 تعداد  کارکنان آن 96500 نفر بوده است.

دو کسب و کار شاخص گروه فایزر عبارت‌اند از فایزر اسنشال هلت (پی‌ایی اچ) و فایز اینوویتیو هلت (پی آی اچ). بخش پی ای اچ رهبری پیش‌گام در تولید ضدعفونی‌کننده‌های غیر ویروسی، داروهای بایوژنریک و داروهای تزریقی استریل می‌باشد. بخش پی آی اچ شامل شش گروه تجاری است که به: بخش مواد بهداشتی و درمانی ، بخش التهابات و ایمنی، بخش پزشکی داخلی، بخش بیماری های سرطانی، بخش بیماری‌های نادر و واکسن‌ها نام‌گذاری شده‌اند. بخش پی ایی اچ سابقه‌ای گسترده در تولید بیش از 600 نوع دارو دارد. شرکت فایزر به‌گونه‌ای فعالانه در تحقیقات و توسعه داروهای نوآورانه حوزه بیماری‌های عفونی درگیر بوده است. فایزر بیش از 120 داروی عامل ضدمیکروبی را که در درمان عفونت‌های باکتریایی، قارچی، ویروسی و انگلی استفاده می‌شوند را به‌صورت تجاری تولید کرده است. بزرگ‌ترین برنامه نظارت جهانی مقاومت ضدمیکروبی (ای ام آر) توسط شرکت فایزر تأمین هزینه می‌شود. شرکت فایزر اینجکتبل ارائه‌دهنده اصلی داروهای تزریقی و محصولات مخصوص جراحی با کیفیت بالا و محصولاتی که پروسه تولید بسیار دشواری دارند می باشد. بیش از 220 تولیدات این شرکت تقریباً شش میلیارد دلار سود سالانه را نصیب آن می‌نمایند. فایزر یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های تولید محصولات درمان و بهداشتی بدون  نیاز به تجویزنسخه در جهان می‌باشد. برندهای بدون نسخه فایزر در بیش از 90 کشور در سراسر دنیا به فروش می‌رسند. فایزر همچنین رهبری پیش‌گام در توسعه داروهای بیماری‌های مرتبط با نقص ایمنی مزمن و التهابی می‌باشد. شرکت فایزر تمرکز خود را بر توسعه درمان‌های مرتبط با بیمارهای قلب و عروق قرار داده است. فایزر همچنین کار خود را بر توسعه واکسن‌های مبتکرانه برای نیازمندی‌های کمیاب پزشکی متمرکز کرده است. فایزر در طول یک سال، بیش از 74 میلیارد محصولات در 129 کشور در سراسر دنیا تولید، بسته‌بندی و توزیع می‌نماید. پرفروش‌ترین محصولات فایزر شامل وایاگرا و محصولات بدون نیاز به تجویز نسخه‌ای مثل قرص‌های ضد سرفه هالس و دهان‌شویه لیسترین می‌باشند.

محرک‌های استراتژیک برای ادغام و تملیک در صنعت داروسازی

اصلی‌ترین محرک‌ها برای ادغام و تملیک در صنعت داروسازی نیاز به فضای تجاری بیشتر، سهم بازار، وسعت بخشیدن بازار فروش و افزایش قابلیت‌های فن آوری در این حوزه بوده است. نیاز به ادغام و یکپارچه کردن اساساً با نیاز به جریان تولید (pipelines) و هم‌افزایی‌هایی در تحقیقات و توسعه مرتبط است. بیشتر داروهای بسیار موفق در طول سال‌های 1960 و 1970 اختراع شدند. شرکت‌های دارویی برای یافتن مولکول‌های جدید، تمرکز خود را بر آزمایشگاه‌ها و دانشگاه‌هایی در سراسر دنیا قرار داده‌اند. شرکت‌های ادغام شده عظیمی مثل گالاکسو ولکام و اسمیت کلاین بیچم‌ اهمیت این موضوع که چگونه تحقیقات برای بقای شرکت‌های دارویی به امری ضروری مبدل شده بود را نشان می دهند . در طی سالهای 1985 تا 2007، 60 شرکت دارویی باهم ترکیب شدند تا بتواند ده شرکت دارویی مهم را تشکیل دهند. در طی سالهای 1980 تا 1990 صنعت داروسازی شاهد افزایش فعالیتهای ادغام و تملیک بود. در طی آخرین دهه (2000 تا 2010) تقریباً 1345 فرایند ادغام شرکت‌های دارویی اعلام شد.

ارزش نهایی معاملات ادغام و تملیک در طی نیمه اول سال 2015 ، 221 میلیارد دلار بود. برخی از بزرگ‌ترین معاملات ادغام و تملیک عبارت بودند از: ادغام 32 میلیارد دلاری شرکت شایر با شرکت باکسالتا که در بازار جهانی بیماری‌ها و اختلالات نایاب شرکتی پیشرو محسوب می شد، خرید بخش عمومی شرکت آلرگان به مبلغ 40.5 میلیارد دلار توسط شرکت توا وپیشنهاد تصاحب 66 میلیارد دلاری شرکت کشاورزی تولید بذر آمریکایی مانسانتو.

در دسترس بودن منابع مالی یکی از محرک های مهم ادغام و تملیک در صنعت داروسازی است. شرکت‌های مختلف همچنین از پروسه ادغام و تملیک برای اجتناب از نرخ بالای مالیات شرکتی در کشورهایشان استفاده می کردند. ادغام با شرکت‌های خارجی و انتقال مراکز اصلی نظارتی آنها به شرکت‌های آمریکایی کمک کرده تا میلیاردها دلار در هزینه های مالیاتی صرفه جویی کنند. تصمیم شرکت فایزر برای تملک شرکت آلرگان به مبلغ 160 میلیارد دلار که در نوامبر سال 2015 اعلام شد براساس قوانین وارونگی مالیاتی جدید ایالات متحده، در آوریل 2016 کنسل گردید. ادغام و تملیک به یک استراتژی متقاعد کننده برای کاهش هزینه های تحقیقات و توسعه در صنعت داروسازی تبدیل شد. بیست شرکت برتر داروسازی به طور متوسط 19.3درصد از سود فروش خود را برای تحقیقات و توسعه مصرف می کردند. بخش اعظم 50 داروی برتر در سراسر دنیا تنها توسط یک شرکت خاص توسعه نیافته بودند. تخمین زده می‌شود که 15 سال طول می کشد تا دارویی بتواند از مرحله ایده به تایید برسد. تنها محصولات اندکی بودند که در فروش سالیانه به وضعیت پرفروش یک میلیارد دلاری دست پیدا کنند. شرکت‌های دارو سازی از پروسه های ادغام و تملیک بعنوان استراتژی هایی برای پرکردن فقدان جریان های تولیدی مناسب خود در شرایط افزایش فشار هزینه ها استفاده می کردند. برای بسیاری از شرکت‌های دارویی بسیار آسان تر است که برای پر کردن فضای خالی توسعه جریان های تولیدی خود ، به جای سرمایه گذاری در هزینه های تحقیق و توسعه داخلی ، کسب و کار دیگری را با پتانسیل محصولات پیشرفته خریداری کنند. بعنوان مثال شرکت آسترا زنکا در طول چند سال، شرکت‌های زیست فناوری مختلفی را تملک کرد تا بتواند جریان تولیدی مرتبط با بخش های درمانی مثل بخش های تنفسی، قلب و عروق و سرطان شناسی را تقویت نماید. شرکت‌های قوی دارویی شرکت‌های زیست فناوری را بخاطر ثبت اختراعات جدید نیز تملک کرده اند از آنجایی که بسیاری از این شرکت‌های زیست فناوری در آستانه فروش تجاری تولیدات خود بودند. شرکت‌های دارویی با مجموعه های متنوعی از محصولات از فرآیند ادغام یعنوان استراتژی ای برای کسب تخصص بیشتر نیز استفاده می‌نمایند، بعنوان مثال واگذاری بخش بهداشت حیوانات شرکت نوارتیس به شرکت الی لیلی در مقابل 5.4 میلیارد دلار. مثال دیگری که می توان اشاره کرد پیشنهاد معامله شرکت بایر برای شرکت بزرگ کشاورزی مانسانتو که ارزشی برابر با 66 میلیارد دلار داشت. هدف بایر آن بود که کسب و کار کورپ ساینس (علوم غلات) خود را تقویت نموده و سهم بازار شرکت را در بازار جهانی تولید و فروش بذر به شدت افزایش دهد.

شرکت بایر هدف خود را خلق یک شرکت ارائه کننده جهانی دارو و محصولات کشاورزی قرار داده بود. صنایع داروسازی در سراسر دنیا برای تولید، انجام تحقیقات و توسعه دارو ها تحت فشار محیط تجاری رقابتی قرار گرفته است. به نظر می رسید مسیرهای رشد به دلیل کاهش نسخه های مربوط به داروهای اصل و ظهور داروهای ژنریک محدود شده بود. دولتمردان آمریکای شمالی و اورپا تمامی بودجه های بهداشتی درمانی خود را به تولید انبوه و صرفه جویانه محصولات ژنریک تخصیص داده بودند. شرکت‌های بزرگ دارویی مجبور بودند قیمت داروهای اصل را افزایش دهند تا کاهش حاشیه سود را جبران نمایند. تمامی این عوامل دست به دست هم داد تا پروسه ادغام و تملیک بعنوان یک استراتژی متقاعد کننده برای شرکت‌های داروسازی ظهور پیدا کند. جدول 8.1 جزئیات مربوط به بزرگ‌ترین ادغام و تملیک هایی را که در صنعت داروسازی رخ داده را نشان می دهد.

تملیک‌های انجام شده توسط شرکت فایزر
تملیک‌های انجام شده توسط شرکت فایزر

جدول8.1 بزرگ‌ترین ادغام و تملیک‌های صنایع داروسازی

شرکت فایزر با پروسه های ادغام و تملیک فوق العاده بزرگی رشد کرده است. شرکت فایزر در سال 2000 شرکت وارنر- لامبرت را به مبلغ 111.8 میلیارد دلار تملک کرد تا کنترل داروی لیپیتور (دارویی برای پیشگیری از بیماری‌های قلب و عروق) را بدست آورد. فایزر شرکت فارمسیا را تملک کرد تا حقوق کامل محصول سلبرکس (داروی تنفسی ضد التهاب) را کسب نماید. شرکت فارمسیا خود با مجموعه ادغام هایی که شامل ادغام شرکت‌های اپجان، سیرل و مونسانتو می شد بوجود آمده بود. در آوریل سال 2016، شرکت فایزر کسب و کار مرتبط با داروی آنتی بیوتیک ریز مولکول شرکت آسترازنکا پی ال سی را که اساسا در خارج از اسالات متحده قرار داشت تملک کرد، این تملک شامل حقوق تجاری و توسعه در بازارهایی خاص برای داروی ‌تایید شده توسط اتحادیه اروپا بنام زاویسفتا بود. فایزر شرکت هوسپیرا را تملک کرد تا ارائه کننده ای پیش‌گام در دنیای داروهای تزریقی بوجود آورد. شرکت ادغام شده سابقه ای قوی در تولید داروها با سودی بیش از یک میلیارد دلار داشت. جدول 8.2 فهرستی از ادغام و تملیک های انجام شده توسط فایزر را نشان می دهد.

جدول8.2 ادغام و تملیک های شرکت فایزر

تملک شرکت وارنر-لامبرت توسط شرکت فایزر

در سال 2000، شرکت فایزر شرکت وارنر-لامبرت را که یکی از سریعترین شرکت‌های داروسازی درحال رشد و توسعه در دنیا محسوب می شد ، تملک نمود. این تملک به قدرت و توانایی جهانی شرکت‌های مجموعه فایزر اضافه شد. در نتیجه این تملک، شرکت فایزر خط تولید محصولاتی مثل برند‌های دارویی مثل پارک-دیویس، دهان‌شویه لیسترینگ و محصولات اصلاح صورت ویلکینسون را بدست آورد. تاریخچه کاری دو شرکت فایزر و وارنر لمبرت به نیمه های سال1800 باز می گردد. در سال 1886، شرکت تولید دارویی ویلیام آر وارنر و شرکا تاسیس شد. در همان دوره شرکت لامبرت فارماکال هم تاسیس گردید که تولیدات اصلی آن محصولات ضدعفونی‌کننده بود. در سال 1955شرکتهای وارنر و لامبرت باهم ادغام شدند تا شرکت وارنر-لامبرت را تشکیل دهند. شرکت وارنر- لامبرت از طریق تملک‌های مختلفی رشد کرده بود. در سال 1962، این شرکت، شرکت آمریکایی چیکل که یکی از بزرگ‌ترین تولیدکننده های آدامس و آب نبات نعنایی بود راخریداری کرد. در سال 1965 شرکت وارنر –لامبرت شرکت تهیه کننده قرص ضد سرفه را خریداری کرده و برند مربوط به آن بنام هالس را با نام جدید منتولیپتوس تولید کرد. این شرکت خط تولید لوازم اصلاح شیک که متعلق به شرکت اورشیپ بود را نیز تملک کرد. در سال 1970 شرکت وارنر-لامبرت شرکت پارک دیویس که یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های داروسازی بود را تملک کرد. با این مجموعه تملک ها وارنر-لامبرت تمرکز خود را بر سه کسب و کار اصلی یعنی: داروهای نیازمند به نسخه، محصولات بهداشتی مصرفی و تولید آدامس و آب نبات نعنایی قرار داد. در سال 1993، وارنر- لامبرت شرکت ویلیکنسون سورد را تملک کرده و آن را با شرکت شیک ادغام نمود تا دومین شرکت بزرگ تولید محصولات اصلاح صورت را بوجود آورد. در سال 1996 توافق نامه ای در خصوص بازار مشترک داروی لیپیتور ،که در رده داروهای کاهش دهنده کلسترول خون محسوب می شد، با شرکت فایزر منعقد نمود. داروی لیپیتور که توسط شرکت پارک دیویس کشف شده بود یکی از پرفروش‌ترین محصولات دارویی در دنیا به حساب می آمد. در سال 1999 شرکت وارنر- لامبرت شرکت آگورون را که یکی از شرکت‌های پیشرو در ارائه داروهای پروتئینی و بازاریاب داروی بازدارنده پروتئاز (داروی ضد ویروسی) بانام تجاری ویراسپت (نام علمی نیلفناویر میسلیت) بود را تملک نمود. این شرکت در سال پیش از ادغام سود خالصی برابر با 1.7 میلیارد دلار از فروش محصولات 12.9 میلیارد دلاری اش کسب کرده بود و شرکت فایزر نیز سود خالصی برابر با 3.4 میلیارد دلار از فروش 16.2 میلیارد دلاری کسب نموده بود. در ژانویه سال 2000، شرکت گالاکسو ولکام و اسمیت کلاین برنامه های ادغام خود را به قصد تبدیل شدن به بزرگ‌ترین شرکت دارویی دنیا اعلام کردند. شرکت وارنر-لامبرت در صنایع داروسازی بخاطر محصولات پرفروشش همچون داروی ضد کلسترول لیپیتور ، بازار مشترکی با شرکت فایزر پیدا کرده بود و در صنعت دارویی همچون غنیمتی محسوب می شد.

نکات برجسته این معامله

معامله ادغام 90 میلیارد دلاری که شرکت فایزر از طریق آن شرکت وارنر- لامبرت را تملک کرد به خلق دومین شرکت بزرگ داروسازی در دنیا منجر شد. این معامله به سه ماه نبرد خصمانه برای تملک وارنر- لامبرت پایان داد. شرکت آمریکن هاوم پراداکتز که قرارداد ادغامی با شرکت وارنر-لامبرت داشت موافقت نمود که معامله خود را با دریافت هزینه فسخی برابر با 1.8 میلیارد دلار ملغی کند. شرکت ترکیب شده فایزر اینک نام گرفت و با فروش 28 میلیارد دلاری توانست ارزش بازاری بیش از230 میلیارد دلار به هم بزند. سهام‌داران شرکت وارنر-لامبرت بر اساس شروط معامله در برابر هریک از سهام وارنر-لامبرت 2.75 سهم فایزر دریافت نمودند که هر سهم آن 98.31 دلار ارزش داشت. در هنگام تکمیل ادغام سهامداران فایزر تقریباً 61 درصد و سهامداران وارنر-لامبرت 39 درصد از سهام شرکت جدید را مالک شدند. با توجه به قیمت نهایی سهم 35.75 دلاری شرکت فایزر، ارزش معامله برای شرکت وارنر –لامبرت به میزان 90.27 میلیارد دلار تخمین زده شد.

 چشم انداز استراتژیک معامله

تملک وارنر-لامبرت توسط فایزر منجر به تشکیل گروهی گردید که هشت محصول با فروش جهانی بیش از یک میلیارد دلار و بودجه تحقیق و توسعه ای بالغ بر 4.7 میلیارد دلار دارا بود. هدف از این معامله، افزایش فروش، کاهش هزینه ها و دستیابی به رشدی پایدار و پیشگامی درکشف داروهای جدید بود. انتظار می رفت شرکت ادغام شده در طول سه سال رشد سود 25 درصدی را محقق و سودی به میزان 1.6 میلیارد دلار ناشی از صرفه جویی در هزینه ها را تا سال 2002 بدست آورد. همچنین انتظار می رفت شرکت ادغام شده 4.7 میلیارد دلار در امور تحقیق و توسعه هزینه کند. ترکیب همه این موارد به شرکت فایزر موقعیتی پیش‌گام در حوزه های قلب و عروق، داروهای کنترل چربی، داروهای سیستم اعصاب مرکزی و بخش داروهای بیماری‌های عفونی ارائه می داد. در طی دوره ادغام درحدود 138 محصول در حال توسعه بودند. فرآیند تملک، برندهای مصرفی  مثل قرص‌های ضد سرفه هالز، آنتی هیستامین های بنادریل، داروهای ضد احتقان سودافد و دهان‌شویه لیسترین را به حوزه کاری شرکت فایزر اضافه نمود. شرکت فایزر در نتیجه این تملک 2500 نفر نیروی فروش جدید را به 5000 نفر نیروی کاری موجود خود افزود. شرکت ترکیب شده همچنین دارای 12000 نفر دانشمند محقق بود که بزرگ‌ترین میزان در این نوع ادغام ها به شمار می آمد. در سال پیش از ادغام، بیشترین بخش از در آمد های فایزر از فروش داروی لیپیتور که توسط وارنر-لمبرت تولید می شد و همچنین داروی سلبرکس مختص ورم مفاصل که توسط مونسانتو تولید می شد بدست می آمد. یکی از دلایل اصلی اینکه چرا شرکت فایزر شرکت وارنر را مورد تصاحب خصمانه قرار داد ، توافق بازار مشترکی بود که با وارنر لمبرت انعقاد کرده بود. بر اساس این توافق، فایزر تقریباً نیمی از سود فروش دارو ها را مالک می شد. در سال 1999، این مقدار بالغ بر 5 میلیارد دلار شد. اما وقتی وارنر-لمبرت خبر خریدن شرکت آمریکن پراداکتز را اعلام کرد، فایزر انتظار داشت که این مساله توافقش درمورد داروی لیپیتور را فسخ نماید. این دو شرکت روی هم رفته 87000 نیروی کاری داشتند. شرکت ادغام شده 6.3 درصد از سهم بازار را از آن خود کرده بود. دو شرکت همپوشانی بسیار کمی داشتند و به نظر نمی رسید که قوانین ضد انحصار چندان عامل بازدارنده ای در تکمیل معامله باشند.

شرکت فایزر نسبت به شرکت وارنر-لمبرت از تمرکز بیشتری بر حوزه های درمانی متنوع برخوردار بود. فایزر در شش حوزه درمانی فعال بود درحالی که وارنر-لمبرت در سه حوزه درمانی فعالیت می کرد. شرکت ادغام شده تنها بخاطر دو محصول پیش‌گام فایزر یعنی داروی ضد افسردگی زولوفت و داروی ضد باکتری زیترو ماکس (آزیترو مایسین ) از موقعیت قوی تری در حوزه های درمانی مرتبط با سیستم عصبی مرکزی و داروهای آنتی بیوتیک برخوردار شد. هردو شرکت همچنین داروهای درمانی مختص دیابت را در بازارهایشان به فروش می رساندند. دومین محصول پرفروش وارنر لمبرت یعنی داروی رزولین مخصوص درمان دیابت بود درحالی که داروی پیش‌گام شرکت فایزر در درمان دیابت ،گولوکترول اکس ال محسوب می شد. انتظار می رفت پروسه ادغام به خلق سابقه کاری قدرتمندی درتولید داروهای قلب و عروق منجر شود که شامل دو داروی پرفروش می شد. شرکت ترکیب شده همچنین در حوزه های درمان سیستم عصبی مرکزی و آنتی بیوتیک ها نیز موقعیت قدرتمندی داشت. بخش تحقیق و توسعه فایزر،حوزه های اصلی درمانی آن (شامل قلب و عروق و سیستم عصبی مرکزی) را مورد حمایت قرار می داد. فرآیند تملک همچنین فاز دوم تولید شرکت فایزر در داروهای حوزه های درمان سرطان، بیماری‌های غدد درون ریز وبیماری های گوارشی را تقویت نمود. در حوزه های درمان بیماری‌های غدد درون ریز شرکت فایزر و وارنر- لمبرت هم افزایی هایی بدست آمده بود، اما وارنر-لمبرت تمرکز خود را بر دو محصول مخصوص درمان عصبی دیابت قرار داده بود. شرکت فایزر همچنین در توسعه نوعی انسولین تنفسی درگیر شده بود که درواقع تکمیل کننده محصولات درمان دیابت شرکت فایز و وارنر- لامبرت بود. انتظار می رفت این ادغام با تمرکز بر تولید محصولات دارویی قلب و عروق، هم افزایی هایی در حوزه درمان بوجود آورد. هردو شرکت در بخش توسعه و تحقیقات یکدیگر را تکمیل می کردند.

تاثیر اعلام خبر ادغام بر ارزش سهام

خبر معامله در هشتم فوریه سال 2000 اعلام شد. با اعلام خبر، سهام وارنر-لمبرت به میزان 2.75 دلار ، یعنی بیشترین افزایش درطول  52 هفته، به 97.3125 دلار رسید. سهام فایزر نیز افزایشی 1.25 دلاری از سر گذراند و ارزش آن به 37 دلار رسید.

در روز اعلام ادغام (روز صفر) بازده سهام فایزر 2.2درصد بود. ارزش سهام فایزر در روز پس ازاعلام خبر و روز دوم پس از آن به ترتیب 4.5 درصد و 3.1- درصد کاهش پیدا کرد. (جدول 8.3) بازده تجمعی دوره 29 روزه قبل و بعد از اعلام ادغام تقریباً 13 درصد بود. بازده تجمعی 240 روزه قبل و پس از اعلام ادغام 29درصد بوده است (نمودار 8.1)

بازده سهام شرکت فایزر در تحلیل یک ساله دوره قبل و بعد از ادغام مقداری افزایشی نشان می دهد.

جدول 8.3 تاثیر اعلام ادغام بر بازده سهام

نمودار 8.1 بازده تجمعی سهام شرکت فایزر در زمان تملک شرکت وارنر-لمبرت

ادغام شرکت فایزر و شرکت فارماسیا

ادغام میان شرکت سهامی فایزر و شرکت فارماسیا در سال 2003 تکمیل گردید. شرکت ادغام شده جدید به شرکت داروسازی پیشرو و تحقیقات محور در جهان تبدیل گردید.

شرکت فارمسیا ای بی در سال 1911 با ادغام شرکت‌های فارمیتالیا کارلو اربا، کابی فارماسیا و فارمسیا اکتیبولاگر تاسیس شد. در سال 1995 شرکت‌های فارماسیا و آپجان با یکدیگر ادغام شدند. این شرکت ادغام شده جدید به شرکت پیشرو در صنایع داروسازی تبدیل شد که تمرکز آن بر محصولات بهداشتی انسان‌ها، محسولات بهداشتی حیوانات، تشخیص بیماری ها و محصولات ویژه بود. در آوریل سال 2000، شرکت فارماسیا با شرکت مونسانتو و شرکت سیرله ادغام شد تا داروهای نوآورانه‌ای تولید کند.

جدول 8.4 موقعیت های متمایز بازده سهام شرکت فایزر درطول دوره اعلام ادغام با شرکت فارمسیا

در سال 2002 شرکت فارمسیا شعبه کشاورزی خود بنام شرکت مانسانتو را واگذار کرد. شرکت فارماسیا حقوق کامل یکی از داروهای بسیار موفق مخصوص ورم مفاصل بنام سلبرکس را دارا بود. شرکت فایزر بزرگ‌ترین شرکت‌ داروسازی ، فارماسیا را به قیمت 60 میلیارد دلار خریداری کرد.

دستاوردهای استراتژیک

معامله ادغام باعث دستیابی شرکت فایزر به حقوق کامل داروهای سلبرکس و بکسترا شده که هردوی شرکت‌های فایزر و فارماسیا بایکدیگر تولید می کردند. فایزر همچنین داروهایی مخصوص بیماری‌های قلبی مثل اپلورن وان را به بازارداروهای قلبی خود اضافه نمود. فایزر پیش از آن با تولید لیپتور و نورواسک که داروهای پیشرو در درمان کلسترول و فشارخون بالا محسوب می شدند بازیگر اصلی بازار بیماری‌های قلبی محسوب می شد. فایزر و فارماسیا در بیشتر داروهایشان رقیب جدی نداشتند. انتظار می رفت این ادغام رشد درآمدهای آنها را بهبود بخشد. پروسه ادغام باعث خلق شرکتی دارویی با 46 میلیارد دلار فروش سالانه شد و پیشگامی در فروش داروهایی مخصوص ضعف قدرت جنسی، کلسترول بالا، ورم مفاصل، آب مروارید و افسردگی را به سابقه آنها اضافه نمود. ادغام، موقعیت فایزر بعنوان شرکت داروسازی شماره یک در حوزه فروش سالیانه را تقویت نمود. در نتیجه این اتحاد، فایزر با سرمایه بازاری به میزان 256میلیارد دلار به سومین شرکت بزرگ بعد از جنرال الکتریک و مایکروسافت مبدل شد. این شرکت یکی از بزرگ‌ترین بودجه های تحقیقات و توسعه به میزان 7 میلیارد دلار را به خود اختصاص داده بود. شرکت ادغام شده یازده درصد از بازار جهانی داروهای تجویز شده را تسخیر کرد. شرکت فایزر از طریق ادغام با فارماسیا حقوق داروهایی چون روجاین (مخصوص ریزش مو) نیکورت (آدامسی مخصوص ترک سیگار) زالاتان (دارویی برای درمان آب مروارید) زاناکس (داروی درمان بیقراری) و دتورال (داروی درمان مثانه‌ بیش فعال) را به دست آورد. فایزر همچنین کنترل داروی کمپ توسار را که داروی درمان سرطان روده بزرگ محسوب می شد و داروی ورم مفاصل سلبرکس را بدست آورد. ادغام موقعیت شرکت فایزر جدید را بعنوان ارائه‌دهنده جریانی از محصولات خلاقانه نوین و درمان‌هایی کم هزینه تقویت کرد. شرکت ترکیب شده محصولاتی در بخش های مختلف پزشکی مثل پزشکی قلب و عروق، غدد درون ریز و متابولیسم، عصب شناسی، روماتولوژی (مطالعه و درمان بیماریهای بافت همبند و استخوانهای بدن انسان)، پزشکی مجاری ادراری، چشم پزشکی و سرطان شناسی تولید نمود. شرکت ادغام شده دوازده محصول با سود سالیانه ای بالغ بر 1 میلیارد دلار دارا بود. ادغام فایزر و فارماسیا باعث توسعه جریان تحقیقات و توسعه تقریباً 120 ماده شیمایی جدید وانجام بیش از هشتاد پروژه جدید جهت بهبود تولید محصولات شد. این ادغام از جهت موضوع فسخ شدن تاریخ مرتبط با حق و حقوق انحصاری میلیارد دلاری تولید دارو های پرفروش هم اهمیت داشت، آن هم در موقعیتی که شرکت‌های بزرگ به طرز فزاینده ای بدنبال راه هایی برای مقابله با کاهش قریب الوقوع سود هایشان در ارتباط با هجوم داروهای ژنریک[2] بودند.

ویژگی های متمایز ادغام

ارزش مبادلات سهام به میزان 60 میلیارد دلار بود. شرکت فارمسیا 84 درصد مالکیت خود از شرکت مانسانتو را پیش از توافق نامه ادغام به سهامداران حاضرش واگذار نمود. شرکت فایزر 1.4 سهم از سهام عادی فایزر را در مبادله ای بدون مالیات به ارزش 45.08 دلار در برابر هر سهم از سهام فارماسیا که بر اساس قیمت نهایی فایزر در دوازده ژوئیه 2002  مقدار 32.20 دلار ارزش داشت تبادل نمود. مبادله بر اساس متوسط قیمت های نهایی هردو سهام در روزهای ماقبل 44 درصد افزایش (صرف) نشان می داد که بخاطر جدایی شرکت مانسانتو تعدیل شده بود. سهام داران فایزر 77 درصد از سهام شرکت ادغام شده را صاحب شدند و سهام داران فارماسیا نیز 23 درصد از آن را صاحب شدند. انتظار می رفت ادغام هم افزاییی در کاهش هزینه برابر با 1.4 میلیارد، 2.2 میلیارد و 2.5 میلیارد دلار به ترتیب درسالهای 2003، 2004 و 2005 ایجاد کند. انتظار می رفت با کاهش هزینه های مدیریتی، خرید، تولید، توزیع و تحقیقات و توسعه، این امر محقق شود.

ثروت زایی در ادغام شرکت فایزر-فارماسیا

خبر ادغام در 15 ژوئیه سال 2002 اعلام و معامله در 16 آوریل سال 2003 تکمیل گردید.

در طی سه دوره زمانی 1- و روز اعلام ادغام، سهام ثبت شده بازده منفی ای را نشان می دهد. ارزش سهام شرکت فایزر در روز اعلام ادغام با شرکت فارمسیا 11 درصد کاهش نشان می دهد (جدول 8.5) سود تجمعی ثبت شده توسط سهام در دوره 245 روزه (اول ژوئیه 2002 تا پنجم ژوئیه 2003) 7 درصد بود.

بازده تجمعی در طول دوره های زمانی مختلف بجز دوره زمانی 8- تا 245+ روزه منفی بوده (نمودار 8.2)

ارزش سهام در طی دوره یک ساله تحلیل به شدت دارای نوسان بود.

جدول 8.5 بازده تجمعی در طول دوره های زمانی پیش و پس از اعلام ادغام

نمودار 8.2 بازده تجمعی در طول ژوئیه 2002 الی ژوئیه 2003

ادغام با شرکت ویت

شرکت ویت یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های تولید دارو و محصولات بهداشتی تحقیقات محور در دنیا می‌باشد. این شرکت در اموری چون کشف، توسعه، تولید و بازاریابی داروها، واکسن‌ها، محصولات زیست فناوری، مواد تقویتی و داروهای بدون نسخه شرکت پیشرویی است که کیفیت زندگی بسیاری از افراد در سراسر دنیا را بهبود بخشیده است.

در 26 ژانویه سال 2009، شرکت‌های فایزر و ویت قراردای قطعی منعقد نمودند که پیشنهاد می داد تا شرکت فایزر شرکت ویت را در مبادله ای شامل وجه نقد و سهام تصاحب نماید. این معامله ارزشی به میزان 68 میلیارد دلار داشت. هدف این ادغام ایحاد یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های جامع و چند وجهی در صنایع بهداشتی جهانی بود. شرکت ادغام شده محصولاتی قدرتمندی برای ارائه در حوزه های مختلف درمانی، خط تولید قوی و توانایی‌های تولیدی بسیار قدرتمندی دارا بود. شرکت ادغام شده همچنین با سابقه تولید متنوع و گسترده ای مسلح شده بود و کم شدن وابستگی آن به فناوری ریزمولکول‌ها قرار بود درآمد ناخالص با ثبات و رشد سود سهام برایش به ارمغان بیاورد. انتظار می رفت که هیچیک از داروهای شرکت ادغام شده تا سال 2010 بیش از ده درصد سود کل کسب ننمایند.

شرایط ادغام

بر اساس شرایط معامله، سهامداران بابت هر سهم توزیع شده از سهام عادی شرکت ویت 33دلار به‌صورت وجه نقد و میزان 0.985 از سهام عادی شرکت فایزر را دریافت نمایند. بر اساس قیمت نهایی سهام فایزر در 23 ژانویه سال 2009 هر یک از سهام به میزان 17.19 دلار ارزش گذاری شد. این مبادله تجاری از طریق پرداخت های مالی ومالکیت تقریبی 16 درصد از سهام عادی شرکت فایزر، ثروت بلا فصلی در اختیار سهام‌داران شرکت ویت قرار داد. هیئت مدیره شرکت توصیه به کاهش سود سهام به میزان 0.16 دلار در هر فصل نمود که از فصل دوم سال 2009 آغاز گردید. تأمین مالی مبادلات مالی ادغام از طریق ترکیبی از وجه نقد، وام و سهام انجام شد. در حدود 22.5 میلیارد دلار از طریق کنسرسیومی از بانکها وام گرفته شد. فایزر سود سهام خود را نصف کرد و 22 میلیارد دلار وام گرفت تا بتواند شرکت ویت را تملک نماید. شرکت ویت هم تقبل کرد که در صورت فسخ قرارداد، به شرکت فایزر 1.8 میلیارد دلار هزینه فسخ بپردازد. مشاورین مالی اصلی شرکت فایزر بانک آف آمریکا مریل لینج، شرکت گلدمن ساشه و شرکت جی پی مورگان بودند. مشاورین حقوقی شرکت‌های کادوالدر و ویکرشام اند تفت ال ال پی بودند. مشاورین مالی شرکت ویت ، شرکت مورگان استنلی و شرکت اور کور پارتنرز و مشاورین حقوقی شرکت سیمپسون تچر اند بارتلت ال ال پی بودند.

هم آوری های معامله ادغام

معامله ادغام در دومین سال پس از اتمام معامله سود سهام تعدیل شده و تقلیل یافته فایزر را افزایش داد. انتظار می رفت این مبادلات مالی تا سال 2012 ، پس اندازهایی به میزان 4 میلیارد دلار نصیب شرکت نماید. این تملک ، بعنوان سومین تملک بزرگ در تاریخ صنایع دارویی از سال 1998 ، قرار بود که به شرکت فایزر کمک کند تا کاهش بسیار بزرگی در میزان سودش از سال 2011 را از بین ببرد، همان جای خالی که با روبرو شدن داروی پرفروشش بنام لیپیتور با تولید داروهای ژنریک مشابه در ایالات متحده بوجود آمده بود.

مزایای استراتژیک

ادغام شرکت فایزر و شرکت ویت به خلق بزرگ‌ترین شرکت برتر زیست دارویی با موقعیتی گسترده و متنوع منجر گردید. شرکت ادغام شده به صنعتی پیشرو در شاخه تولیدات بهداشتی مصرفی انسان‌ها و حیوانات گردید. این شرکت یکی از بازیگران پیش‌گام در شاخه مراقبت‌های ویژه و ریز مولکول‌ها و درشت مولکول‌ها گردید. شرکت ویت موقعیتی پیشرو در جذب شاخه‌های قابل رشدی مثل واکسن‌ها، مواد مغذی و ویتامین‌ها و داروهای بیولوژیک داشت. این شرکت اولین واکسن سینه پهلو برای نوزادان را تولید و توسعه داده بود. ویت با تولید داروی انبرل( داروی نیازمند به تجویز نسخه که چندین بیماری را درمان می کند) که محصول شماره یک فناوری زیستی( بایو تکنولوژی) در دنیا محسوب می شد قدرت فراوانی در شاخه فناوری زیستی بدست آورده بود.

فایزر و ویت هردو کسب و کار بسیار تحسین بر انگیزی دارا می باشند. ترکیب این دو شرکت با هدف بهبود و گسترش داروهای موجود در خط تولید و داروهای با حق تولید انحصاری با سرمایه گذاری اساسی برای برتری در حوزه بیماریهایی مثل آلزایمر، بیماری های التهابی، سرطان، سندرم درد اسکلتی عضلانی، و بیماری های روانی  بود. انتظار می رفت این ادغام ، شرکت فایزر را به بازیگری سطح بالا در درمان های بیولوژیک( درمان با داروهایی ساخته شده از سلول های زنده) و واکسن ها مبدل سازد. شرکت جدید می‌توانست رشد خود را در بازارهای درحال رشد و توسعه سرعت بخشد، فرصت های جدید برای تولید محصولات ایجاد نماید و داروهایی با هزینه های کمتر و قابل انعطاف تر تولید نماید. شرکت ادغام شده سابقه سطح بالایی در حوزه های کلیدی درمان مثل قلب و عروق، سرطان، سیستم عصبی مرکزی زنان و بیماری های عفونی دارا بود. شرکت ادغام شده جدید سابقه متنوعی از تولید 17 محصول با بیش از یک میلیارد سود سالانه از هریک از آنها دارا بود. شرکت فایزر با تملک شرکت ویت به دومین شرکت بزرگ ارائه کننده داروهای ویژه مراقبت خاص مثل داروی پیشروی بیولوژیک انبرل، پرنبار که پرفروش ترین واکسن دنیا ، داروی سوتنت مخصوص درمان سرطان ، ژئودون برای درمان شیزوفرنی وآنتی بیوتیک زیوکس مبدل گردید. شرکت فایزر با خط تولیدی قوی مخصوص داروهای حیوانات خانگی، داروهای بیولوژیک وآنتی بیوتیک ها، موقعیتی راهبردی در بخش بهداشت حیوانات به عهده گرفته بود. شرکت جدید یکی از بهترین منابع برای سرمایه گزاری در امر توسعه و تحقیقات را دارا بود. شرکت ادغام شده به تمامی بسترهای فناوری علمی پیشرو دنیا از قبیل واکسن ها، ریز مولکول ها و درشت مولکول ها، ویتامین های مغذی و محصولات مشتری پسند دسترسی داشت. فرآیند ادغام همچنین باعث هم آوری جریانی قدرتمند ازتحقیقات زیست دارویی و پروژه های توسعه   گردید که شامل برنامه هایی مرتبط با دیابت، بیماری های التهابی/ ایمنی، سرطان و سندرم درد اسکلتی عضلانی می شد. همچنین با توجه به خط تولید داروی آلزایمر ویت و ترکیب های شیمیایی دیگر مثل داروی فناوری زیستی بنام باپینوزوماب که در حال توسعه بود فرصت های چشمگیری نیز در مقابل شرکت جلوه گر می شد. شرکت ترکیب شده  قابلیت های گسترده تری در نوآوری بدست آورده بود چرا که به هریک از واحد های کسب و کار آن مسئولیت نظارت بر توسعه محصولات از آزمون های کلینیکی ( آزمایش داروها و واکسن ها) تا فروش و تجارت آنها اعطا شد.

از نظر جغرافیایی، ادغام این دو شرکت باعث بهبود وضعیت دو شرکت فایزر و ویت در مناطقی که از نظر رشد و توسعه با اهمیت بودندگردید. شرکت ترکیب شده  از لحاظ سود صنایع دارویی در ایالات متحده  با 12 درصد سهم بازارتقریبی، مقام اول را به خود اختصاص خواهد داد. این شرکت در اروپا سهم بازاری به میزان تقریبی 10 درصد را از آن خود کرد. شرکت ادغام شده فایزر-ویت فرصت های رشد چشمگیری در بازارهای روبه توسعه ای مثل بازار آمریکای لاتین، خاورمیانه و چین داشت.

پروسه ادغام در پانزدهم اکتبر سال 2009  با دریافت تایید قانونی از تمامی مسئولین دولتی که در تفاهم نامه ادغام جزو آیتم های مورد نیاز محسوب می شد  به همراه تایید سهام‌داران شرکت ویت تکمیل گردید. تبادل سهام عادی شرکت ویت از تاریخ 15 اکتبر سال 2009 متوقف گردید. شرکت فایزر شرکت کامپیوتر شیر تراست را بعنوان مامور مبادله و مامور پرداخت جهت انجام معاملات با سهام‌داران شرکت ویت در رابطه با پروسه ادغام منصوب کرد.

اعلام ادغام و تاثیر آن بر ارزش سهام

خبر معامله ادغام در تاریخ 26 ژانویه  سال 2009 اعلام گردید. سهام شرکت ویت در روز دوشنبه بعد از اعلام خبر معامله ادغام به میزان 0.8درصد کاهش یافت. پروسه ادغام در تاریخ 15 اکتبر سال 2009 کامل شد. سهام شرکت فایزر  در روز اعلام به میزان 10.3 درصد کاهش پیدا کرده و به ارزش 15.65 دلار رسید.ارزش سهام در اولین روز بعد از ادغام به میزان 1.1 درصد افزایش پیدا کرد.( جدول 8.6)

در طول دوره 3- روزه و 1- روز پیش و 1+ پس از اعلام ادغام ، بازده مثبت برای سهام شرکت فایزر ثبت شد . ارزش سهام در روزهای 5+ و 6+ بعد از اعلام خبر ادغام  به میزان 2.1 درصد و همچنین در نهمین روز بعد از اعلام خبر ادغام 2.3+ درصد افزایش نشان داد. بازده تجمعی  در طول دوره 251 روزه 5- الی 245+ ، برابر با 16 درصد می باشد. ارزش سهام بعد از کامل شدن دوره ادغام افزایش نشان می دهد. بازده در طول دوره زمانی کوتاهتر ارقامی منفی نشان می دهد( جدول 8.7)

ارزش سهام بعد از تکمیل دوره ادغام در اکتبر 2009 میزانی صعودی نشان می دهد.( نمودار 8.3)

جدول 8.6 تحلیل بازده سهام در طول دوره اعلام خبر ادغام

جدول 8.7 بازده تجمعی در طول دوره ادغام

نمودار 8.3 بازده تجمعی در دوره زمانی ژانویه سال 2009 الی ژانویه سال 2010

تحلیل کارایی عملکرد ادغام

سال ادغام(2009) در دوره زمانی آن درجدول با عدد صفر نشان داده شده و سال بعد از ادغام با اعداد 1 و دو وغیره مشخص شده است. سال ادغام از تحلیل ها کنارگذاشته شده است. نرخ متوسط رشد سود در شش سال بعد از دوره ادغام( 2011 الی 2016) منفی بوده(3.27%-). متوسط افزایش در آمد عملکرد دردوره شش ساله پس از ادغام( 2011 الی 2016) 6.5 درصد بوده است، در حالی که درآمد خالص ثبت شده در دوره  شش ساله  پس از ادغام ( 2011الی 2016) نرخ رشدی برابر با 9.28 درصد نشان می دهد.( جدول 8.8)

عملکرد سودرسانی شرکت فایزر در دوره قبل و بعد از ادغام مقایسه گردیده و متوسط نرخ سود بخشی در دوره پیش از ادغام( 2007 تا 2008) با نرخ های سود بخشی در دوره پس از ادغام( 2010 الی 2016)  مقایسه شده است.در مقام مقایسه، مشاهده می شود که متوسط حاشیه سود ناخالص از80 درصد به 79.7 درصد کاهش یافته است.حاشیه عملکرد و حاشیه سود خالص از مقادیر 17.80 درصد و 16.80 درصد در دوره قبل از ادغام به 24.6 و 20.1 درصد در دوره بعد از ادغام افزایش یافته است.متوسط بازده دارایی ها  در دوره پس از ادغام ، از 7.12 درصد به 6.2درصد کاهش یافته است. درمقام مقایسه، می بینیم که بازده سود سهام‌داران و بازده سرمایه به ترتیب از 12.60 و 9.44 به ارقام 14.4 و 10.3 درصد افزایش پیدا کرده است.( جدول 8.9)

ضریب قیمت در دوران پس از ادغام بهبود پیدا کرده بود.  متوسط نسبت قیمت به در آمد ها در طول دوره پس از ادغام یعنی سالهای 2007 تا 2008 به میزان 17.1 الی 21.5 درصد بهبود پیدا کرد. متوسط نسبت قیمت به ارزش دفتری، نسبت قیمت به فروش، و نسبت قیمت به جریان نقدی از 2.25  ، 2.9 و 9.2 به ترتیب به 2.4 ، 3.4 و 11.8 افزایش پیدا کرد.

جدول 8.8 آیتم های متمایز عملکرد به میلیون دلار

جدول 8.9 آیتم های متمایز مالی

جدول 8.10 ضرائب قیمت

 

اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی
@

لطفا شکبیا باشید...